هر اطلاعاتی که در مورد اهمیت بازیافت پلاستیک لازم است بدانید
بازیافت پلاستیک در جوامع مختلف اهمیت ویژهای دارد و به صنعت طلای سیاه معروف است. زیرا با توجه به رشد جمعیت کشورهای مختلف استفاده از محصولات پلیمری گسترش پیدا کرده است و بازیافت آن به لحاظ اقتصادی و زیست محیطی به یک ضرورت تبدیل شده است که باید مورد توجه جدی مسئولان قرار بگیرد. در این مطلب قصد داریم اهمیت بازیافت پلاستیک و مزایا و معایب آن را شرح دهیم.
پس برای کسب اطلاعات دقیق در این زمینه تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
اهمیت بازیافت پلاستیک چیست؟
این روزها پلاستیک در صنایع مختلف کاربرد دارد، پس حجم تولید محصولات مختلف آن بسیار زیاد است. به طوریکه مطابق آمار و شواهد ارائه شده، تولید 5/1 تنی پلاستیک در سال 1950 به 200 میلیون تن در سال 2002 رسیده است. این میزان رشد قابل ملاحظهای داشته و در حال حاضر میزان تولید محصولات پلاستیک با افزایش300 میلیون تن روبرو بوده است.
مسئلهی با اهمیت این است که این حجم بالا از پلاستیک بعد از استفاده در کجا جمع میشود؟ یا چگونه دفع میشود؟
واقعیت این است سالانه در حدود 4 تا 12 میلیون تن زباله پلاستیکی وارد مسیر رودخانهها و دریا میشود و آب را آلوده میکند. مسئلهی اصلی اهمیت بازیافت پلاستیک این است که پلاستیک یک پلیمر است و برخلاف مواد نظیر کاغذ، چوب یا شیشه و آهن به راحتی تجزیه نمیشود و در محیط باقی میماند.
تمام حجم پلاستیکی که سالیانه تولید میشود وارد چرخهی بازیافت نمیشود. به همین دلیل آلودگی ناشی از تجمع پلاستیک یک مسئله زیست محیطی جدی است که باید مورد توجه قرار بگیرد. بهترین راه برای حل این مشکل بازیافت پلاستیک با استفاده از تکنولوژی پیشرفته است که در دسترس قرار دارد.
مزایای بازیافت پلاستیک چیست؟
فرایند بازیافت محصولات و ضایعات پلاستیکی و فرآوری مجدد آنها با مزایای بسیاری برای محیط زیست، سودآوری برای سرمایهگذاران و بهرهی اقتصادی برای کشورها همراه است.
با توجه به اهمیت بازیافت پلاستیک، بسیاری از افراد برای انجام کارهای مربوط به فرآوری ضایعات آن و سرمایهگذاری در آن رغبت و تمایل بسیاری دارند. موارد زیر مهمترین مزایای بازیافت ضایعات پلاستیک است.
کاهش لکهی پلاستیکی در اقیانوس آرام
زبالههای پلاستیک که رودها و دریاها رها میشوند، داخل اقیانوس ریخته میشوند. میزان تقریبی ضایعات پلاستیک که در اقیانوسها رها میشود حدود 8 میلیون تن در سال است. لکهی پلاستیکی اقیانوس آرام در اثر تجمع زبالهها طی سه سال گذشته حدود 16 برابر بزرگتر از قبل شده است و به مساحتی در حدود 6/1 میلیون کیلومتر مربع رسیده است. برای اینکه اهمیت وسعت لکه پلاستیکی اقیانوس آرام را درک کنید، بهتر است بدانید این مساحت تقریباً برابر با مساحت ایران است. قاعدتاً این حجم زیاد از ضایعات پلاستیکی سلامت آبزیان، پرندگان دریایی و انسانها را به خطر میاندازد و اهمیت بازیافت پلاستیک را پررنگ میکند.
جلوگیری از بروز بیماریها
یکی از مواردی که اهمیت بازیافت پلاستیک را نشان میدهد جلوگیری از بروز بیماریها است. لازم است بدانید فرایند تجزیهی طبیعی پلاستیک بسیار کند است و در حدود 350 سال یا بیشتر طول میکشد، از طرف دیگر برای تجمع زبالهها لازم است فضای گستردهای در اختیار باشد.
در تجزیه و تبدیل پلاستیک به میکروپلاستیک میلیونها ذرات میکروپلاستیک در هوا انتشار پیدا میکند و وارد دستگاه تنفس و گوارش انسانها و سبب بروز بیماریهای مختلف میشود. اما با انجام فرایند بازیافت پلاستیک میتوان از رها شدن ضایعات پلاستیکی در محیط و ایجاد بیماری جلوگیری کرد.
اهمیت بازیافت پلاستیک در کاهش مصرف نفت
پلاستیک از مشتقات نفت خام یا گاز طبیعی تولید میشود. در حدود 6 تا 10 درصد از نفت خام برای تولید پلاستیک استفاده میشود. درحالیکه با بازیافت پلاستیک میتوان در مصرف نفت خام صرفهجویی کرد. اهمیت بازیافت پلاستیک این است میتواند از سوختهای فسیلی تجدیدناپذیر محافظت کند و میزان مصرف انرژی را کاهش دهد.
کاهش گازهای گلخانهای
یکی از راههای دفع ضایعات پلاستیک؛ سوزاندن مواد پلاستیکی است که با تولید مقادیر زیادی گاز گلخانهای و co2 همراه است. این شیوه میتواند موجب آسیب به محیط زیست و ایجاد مشکلات فراوان شود. یکی از موارد اهمیت بازیافت پلاستیک این است که تولید گازهای گلخانهای را کاهش میدهد.
اهمیت بازیافت پلاستیک در رشد اقتصادی
برای درک اهمیت بازیافت پلاستیک لازم است بدانید که روزانه دهها تن زباله تر و خشک در اقصی نقاط جهان تولید میشود که 10 تا 15 درصد آن را محصولات پلاستیکی تشکیل میدهند. به طور متوسط 91 درصد از ضایعات پلاستیک دفن یا سوزانده میشود یا اینکه در طبیعت رها میشود و فقط 9 درصد از ضایعات مختلف پلاستیک وارد فرایند بازیافت میشود.
اما اهمیت بازیافت پلاستیک این است که همین درصد اندک از ضایعات پلاستیک درصورت جداسازی و بازیافت به گرانولهای پلاستیکی پرکاربرد تبدیل میشوند و میتوانند صرفه اقتصادی چشمگیری داشته باشند.
با استفاده از انواع تجهیزات و ماشین آلات صنعتی و تکنولوژیهای پیشرفته، ضایعات پلاستیکی طی فرایند بازیافت به انواع گرانول پلیاتیلن نایلون و پلی پروپبین یا سایر گرانولها تبدیل میشوند. امکان صادرات گرانولها به کشورهای همسایه موجب ممانعت از خروج ارز، همچنین ارزآوری به کشور و ارتقا اقتصاد شود.
کاربرد گرانول پلیاتیلن
یکی از پرکاربردترین گرانولهایی که از بازیافت ضایعات پلاستیکی تولید میشود گرانول پلی اتیلن است. فرایند بازیافت آن نسبتا آسان است و به صورت گلوله یا پودری در یک قیف جمع میشود و بعد از قرار گرفتن در یک محفظهی گرم، با عملکرد یک پیچ چرخان به حرکت درمیآیند.
از این ماده در ساخت دبه و قاشق پلاستیکی، بطریهای کوچک و بزرگ و ساخت کیسهها استفاده میشود. با توجه به اینکه پلیاتیلن در دو نوع چگالی بالا و پایین ساخته میشود، با توجه به کاربرد، میتوان یکی از انواع پلی اتیلن را استفاده کرد.
صادرات گرانول پلیاتیلن حاصل از بازیافت پلاستیک جزو محصولات پرطرفدار صادراتی کشور است که توانسته ارزآوری مطلوبی را برای کشور ایجاد کند.
گرانول پلی پروپیلن
یکی دیگر از گرانولهای پرکاربرد در فرآوری ضایعات پلاستیک گرانول پلی پروپیلن است. این محصول به لحاظ ساختار و خواص با گرانولهای دیگر متفاوت است و از آن برای تولید الیاف، تولید قوطی نوشابه، تولید فیلم یا شیت، لولهها یا پایپهای انتقال آب گرم یا لولههای آب و فاضلاب استفاده میشود.
سود فراوان ودرآمدهای چند صد میلیونی در ماه باعث شده اهمیت بازیافت پلاستیک را بیش از پیش روشن کند و بسیاری از افراد به فکر جمعآوری و بازیافت این محصولات باشند. درصورتیکه انواع پلاستیک از زبالههای شهری جدا شود ضایعات مناسبی برای فرایند بازیافت در دسترس قرار میگیرد.
معایب بازیافت پلاستیک چیست؟
روزانه زبالههای پلاستیکی مختلفی نظیر کیسههای نایلونی، بطریهای آب و نوشابه و انواع دیگری از محصولات پلاستیک تولید میشود. از تمام این محصولات میتوان در فرایند بازیافت زباله استفاده کرد. با اینکه اهمیت بازیافت پلاستیک روشن است، اما این فرایند با معایب زیر همراه است.
سازگار نبودن پلاستیکها
برای فراوری مجدد محصولات پلاستیکی از تجهیزاتی نظیر زبالهسوزها استفاده میشود که مواد پلاستیکی را به مواد رزینی قابل استفاده تبدیل میکنند. انجام این فرایند آسان است و مزایایی را به همراه دارد اما مشکلی که برای انجام این روند با آن مواجه هستیم این است که محصولات مختلف پلاستیکی با هم سازگار نیستند. یعنی نمیتوانید تمام وسایل پلاستیکی را با هم داخل دستگاه بریزید و کارهای مربوط به بازیافت را انجام دهید.
ابتدا لازم است بدانید کدام پلاستیکها قابلیت بازیافت دارند. پس لازم است افرادی به صورت دستی کارهای مربوط به جدا کردن پلاستیکها را انجام دهند. جدا کردن زبالهها به صورت دستی هم فرایندی زمانبر است و هم مستلزم صرف هزینه است.
با اینکه در برخی موارد از پلاستیکهای مخلوط برای بازیافت استفاده میشود، اما بهتر است بدانید محصولات تولید شده از این مواد مرغوبیت و کیفیت لازم را ندارند. چون خواص فیزیکی و شیمیایی پلاستیکها ممکن است با هم تفاوت داشته باشد. علاوه بر جداسازی پلاستیکها به لحاظ خواص، بهتر است آنها را بر اساس رنگ هم جدا کنید.
چون هر چقدر جداسازی با دقت و وسواس بیشتر انجام شود ، سود بازیافت آن بیشتر میشود و پلاستیک حاصل از بازیافت مرغوبتر خواهد بود.
استفاده از مواد ثانویه در بازیافت پلاستیک
بسیاری از محصولات و فرآوردههایی که به عنوان پلاستیک بازیافت شده موجود است به طور صد درصد از پلاستیک ساخته نشدهاند. داخل ترکیبات بسیاری از این محصولات موادی مانند کاغذ و جوهر هم افزوده میشود.
کاربرد محدود پلاستیکهای بازیافتی
پلاستیک بعد از بازیافت، کیفیت قبل را ندارد و حتی برخی از کالاهای بازیافتی دیگر قابل استفاده نیستند. مثلاً ظروف پلاستیکی که برای نگهداری سموم دفع آفات استفاده میشود، دیگر قابل بازیافت نیستند. همچنین لازم است بدانید از پلاستیکهای بازیافتی نمیتوان برای بسته بندی مواد غذایی و یا تهیهی ظروف غذا استفاده کرد، زیرا موجب آسیب به سلامتی میشود.